Cem Ener Girişimcilere Nokta Atışı Tavsiyeler Veriyor

Eğer Linkedin’de Cem Ener’i takip etmiyorsanız bir çok yerinde tespiti kaçırıyorsunuz demektir. Özellikle girişimcilik üzerine tespitleri ile dikkat çeken Cem Ener, BUBA Ventures kurucularından…(2013-2017) Cem Ener’e ait bazı paylaşımlarını derledik… Daha fazlası için Cem Ener’i Linkedin‘de takip etmeniz gerekiyor.

Cem Ener  - BÜMED Business Angels (BUBA) Eğitimlerinden
Cem Ener – BÜMED Business Angels (BUBA) Eğitimlerinden

İnternet girişimciliğinde hangi yolu seçeceğiniz çok önemli… Bir tarafta SaaS start-up hayalleri kuran, Sanayi Mah. ofislerinde 50 gr. tavuk dürümle günü geçiren, her gün 2 saat metrobüs yolculuğu çeken yüksek lisanslı gençler… Diğer tarafta kısıtlı İngilizce dil bilgisine rağmen Etsy üzerinden tüm dünyaya günde 30 kilim satan Kayserili, Antepli tüccarlar, Amazon FBA ile Kuzey Amerika’da günde 500 gömlek satan Bursalı imalatçılar…


Her gün en az bir defa soruyorlar. “Nerede fırsat görüyorsun?” Cevabım basit: Dünyadaki tüm insanların her türlü ürünü ve hizmeti cep telefonlarındaki fiyat karşılaştırma motorlarına (idealo internet GmbH, trivago vb.) bakarak satın aldığı gün gelene kadar her yerde fırsat var. ‘Imperfect information’ ve information asymmetry’ nedir, bunları araştırın, ne dediğimi daha iyi anlarsınız…


Değerli ‘Exit’ meraklısı genç kardeşlerim… Girişimcinin kendi cebine giren paradan çok, girişimci kamu yararına ne işler başarmış ona odaklanın lütfen. Girişimcinin şirketini kime ne fiyata sattığı sadece kendisini (ve varsa finansal yatırımcılarını) ilgilendirir. Şirketinin son 5 yılda ödediği kurumlar vergisi, yarattığı doğrudan ve dolaylı istihdam ise hepimizi ilgilendirir. Örnek: Aksoy ailesi Sahibinden.com ile geçen sene 110mn TL kurumlar vergisi ödedi.

Start-up’lar için Stajyer Yük Mü?

Hazır olmayan elemanların öğrenme maliyetine katlanarak start-up yaşatmanız mümkün değil. Zaten kıt kaynaklarla ve kısa vadeli planlarla ilerliyorsunuz, bekleme ve hata yapma lüksünüz yok. ‘Intern’ pozisyonlarına abanan start-up’lar ömürlerini kısaltıyor…


“Data birimi kurduk.” İyi ettin kurdun da… Başına “bana neyi araştıracağımı söyle” diyen Excel’ciyi oturttun. Eleman senden talep gelmeden yaratıcılığını kullanıp ortaya iş çıkaramıyor. İşte bu yüzden business mindset’i olmayan elemanları sırf istatistik / matematik / comp. engineering vs. okudu diye işe almamalısın…


PayPal’dan sonra BKM Bankalararası Kart Merkezi (Interbank Card Center of Turkey)’nin BKM Express ürürüne de engel çıkaran zihniyetin hakim olduğu bir ekosistemde FinTech, blockchain vb. hayallere fazla kapılmayın sevgili dostlar… Türkiye’de internet girişimciliği = “Hazır e-ticaret altyapısı kullan, ürün sat, 3-5 TL sabit maliyetle 81 ile kargola”. Yakın zamanda bunun ötesine gitmemiz çok güç.


“Web siteleri native app gibi hissettirmeli, sayfa kavramı bitti” diyorum. “Neden?” “Progressive Web App / Single-Page Application” diyorum. “O ne?” Şu anda $1mn fon bulmaya çalışıyor. Tavsiyem: Önce €1.000 bütçe ayır, 1 hafta Amsterdam’a git, üç-beş meetup’a katıl, sonra tekrar tartışalım.


TÜİK’ten önce ben Nisan 2019 işsizlik verilerine ilişkin bir ipucu paylaşayım: Bugün 16 milyon nüfuslu İstanbul’da LinkedIn ve Kariyer.net’teki iş ilanlarının toplamı 23.800. 1 milyon nüfuslu Amsterdam’da sadece LinkedIn’de 100.000 iş ilanı var. İki şehrin insanlara yeni iş imkanları sunma performansları arasında şu anda 67 kat fark var.


Türkiye’de 82 milyon nüfusa $1 kargo maliyetiyle 2 günde ürün ulaştırabiliyoruz. Çin Halk Cumhuriyeti, China Post üzerinden uyguladığı sübvansiyon ile $1 posta maliyetiyle 7.6 milyarlık dünya nüfusuna 2 haftada ürün teslimi yapılmasını sağlıyor.